Orkubrautir.

Steinahringir sem eru sérstaklega algengir ķ Bretlandi og N-Frakklandi, hafa ķ gegn um įržśsundir vakiš furšu og forvitni kynslóšanna. Ķ dag er nįnast ekkert vitaš um žį menningu sem reisti steinana né heldur ķ hvaša tilgangi žeir voru reistir. Getgįtur og kenningar eru žó fjölmargar. Steinarnir eru reistir upp į endann ķ hring, mismargir og misstórir. Žaš mį furšu sęta aš žjóšfélög fyrr į tķmum hafi rįšiš yfir tękni til aš reisa slķk björg upp į endan tęplega hįlf ofanķ jöršina og eru sum yfir fimm tonn į žyngd. Stonehenge er sennilega žekktasti hringurinn og viršast vķsindamenn helst hafa komist aš žeirri nišurstöšu aš žaš hafi veriš reist sem nokkurskonar stjörnuathugunarstöš. Lķnur dregnar gegnum hringinn sżna furšulega glöggskyggni fornmanna į įttir, gang himintungla og stęršfręši. Jafnframt hafa segulmęlingar sżnt, aš steinarnir eru segulmagnašir og hefur veriš įlitiš ķ gegnum tķšinna aš steinarnir hafi lękningamįtt.

Meš spįkvisti hefur veriš sżnt fram į aš orkulķnur liggja į milli steinanna og aš net af orkulķnum liggur į milli steinhringjasvęša og fornra bygginga, t.d. į Bretlandi. Orkulķnur žessar hafa veriš kallašar “Ley lines³ en žżšing į Ķslensku liggur ekki fyrir. Gamlar kirkjur sem sagšar eru hafa “góšan anda³ hafa ķ gegnum sig slķkar lķnur. Lķnurnar, sem eru um einn til žrķr metrar aš breidd, ganga ķ gegn-um kirkjuna og krossast ķ mišju altarinu. Žessar kirkjur eru margar hverjar byggšar į rśstum fornra hofa śr heišni. Er ekki gjörla vitaš hvort kirkjur hafa veriš byggšar į lķnuni eša lķnan komiš eftir į. Lķnurnar eru stundum tvęr hliš viš hliš. Athuganir hafa sżnt aš götur til forna lįgu eftir žessum lķnum en nśtķma skipulagsfręši hefur breytt žvķ og eru nś eingöngu dżratrošningar žar sem “Ley lķnurnar³ liggja. Margt merkilegt hefur komiš fram ķ sambandi viš “Ley lķnur³ til dęmis er meiri lķkur į yfirskilvitlegum skynjunum ef stašiš er ķ slķkri lķnu en utan viš. Enskur prófessor sem upplifši žį athyglisveršu reynslu aš sjį herdeild rómverja žramma eftir göngusķg alvopnašir og ķklęddir brynjum. Mörgum įrum seinna var žessi sami prófessor staddur į sama staš og upplifši hann žį svipaš atvik. Ķ kjölfariš hóf hann aš rannska svęšiš meš spįkvist og sżndi sś rannsókn aš hann hafši ķ bįšum tilfellum stašiš inn ķ “Ley lķnu³. Hann hóf aš kynna sér mįiš betur og komst hann aš žeirri nišurstöu aš flest yfirskilvitleg fyrirbęri eins og draugagangur, FFH sżnir, og skrżmslasżnir (Lock Ness) vęru margfalt lķklegri ef sjįandinn stęši ķ “Ley lķnu³ žar sem atvik į sér staš. Jafnframt hafa mišlar oft lįtiš žau orš falla žegar žeir glķma viš draugagang aš “Ley lķna³ sé til stašar. Athyglisverš tilraun var gerš į lķnum žessum fyrir nokkru sem sżndi aš hęgt var aš flytja upplżsingar eftir žessum lķnum um langa vegalengd. Tilraunin var gerš žannig aš einn mašur stóš ķ lķnunni og sveiflaši pendśl eftir fyrirfram įkvešnu kerfi. Annar einstaklingur stóš nokkur hundruš metrum frį, en inn ķ sömu orkulķnu. Sį mašur stóš einnig meš pendśl og skrįši hjį sér ferli hans. Sķšan voru ferlin borin saman og kom žį ķ ljós aš hegšun pendślsins var eins hjį bįšum. Žaš er ekki erfitt aš ķmynda sér möguleikana sem svona lķnur hafa bošiš upp į til samskipta og vęri fróšlegt aš vita hvort žęr hafi veriš aš hluta til geršar af manna höndum til mešal annars, aš žjóna sem samskiptanet um gervallt landiš, nokkurskonar ritsķmi.

Nįlastungur.

En steinarnir gętu hafa haft önnur hlutverk en aš vera stjörnuathugunarstöš Žaš mętti til dęmis varpa žeirri kenningu fram aš žeir vinni eins og nįlar ķ kķnversku nįlastunguašferšinni og samsvari nįlum sem nįlastungulęknar setja ķ hśš manna eftir tilteknu kerfi. Tilgangurinn meš slķku gęti til dęmis veriš aš örva lķfsorku tiltekinna jaršsvęša til aš gefa af sér betri uppskeru. Orkubrautir žessar eru illmęlanlegar meš hešfbundinni tękni, en žaš er kannski ekki frįleitt aš lķkja žeim viš orkukerfi mannslķkamanns, ž.e.a.s. orkukerfi žvķ sem Acupuncture kerfiš (kķnverska nįlastunguašferin) byggist į. Saga kķnversku nįlastunguašferšarinnar er talin um fimm žśsund įra gömul. Sagan segir aš hermenn sem uršu fyrir örvum óvina hafi fundiš tengsl frį ör ķ sįri og bót į öšrum meinum sem voru žó annarskonar. Fyrir vestręn vķsindi er ekki aušvelt aš višurkenna nįlastungukenningun. Engar lķffręšilegar eša raffręšilegar brautir liggja eftir žeim farvegum sem kenningin segir til um, né nokkur sjįanlegur buršarlišur fyrir einhverskonar orku. Žaš hefur žess vegna alltaf vakiš furšu aš višnįm hśšarinnar męlt meš venjulegum ómmęli (Wheatstone brś) er lęgra į punktum žessum en annarstašar į hśšinni. Brautir žessar eru sagšar liggja frį tilteknum punkti og aš įkvešnu lķffęri. Kķnverjar hafa kortlagt alla punktana og lķffęri sem žeir höfša til. Brautirnar eru sagšar leiša lķfsorku frį hśšinni til tiltekina lķffęra og segja fręšin aš hringrįs sé ķ gangi allan sólahringinn og taki hśn 25 tķma. Įriš 1989 geršu tveir vķsindamenn ķ Parķs žeir Dr Jean-Claude Darras og Prófessor Dr. De Vernejoul merkilega uppgötvun er žeim tókst aš gera sżnilegar žessar orkubrautir. Žeir śtbjuggu geislavirkan vökva sem žeir dreyptu į hśš. Sķšan notušu žeir Gamma-geisla myndavél til aš fylgjast meš śtbreišslu efnissins. Žaš kom ķ ljós aš efniš breiddist ekki um lķkamann eftir sogęšakerfinu né heldur fór žaš inn ķ blóšrįs. En ef efniš var sett yfir nįlastungupunkt byrjaši žaš aš streyma inn ķ lķkamann eftir óžekktri braut og aš žvķ lķffęri sem hin fornu fręši sögšu til um. Hrašin į streyminu var ca 2-3 cm į mķn. og var hęgt aš auka hrašann meš žvķ aš örva punktinn sem geislavirka efniš var sett aš. Jafnframt kom ķ ljós aš ef tiltekiš lķffęri var sjśkt feršašist geislinn mun hęgar. Hversvegna leišir slķk braut betur rafmagn og geislavirkni en hśšin? Žvķ er ekki aušsvaraš. Rannsóknir į žessu fyrirbęri eru ekki fyrirferšamiklar og stafar žaš kannski helst af žvķ aš rannsóknir eru dżrar og fjįrstyrkir af skornum skammti. En eru jaršįrur og “Ley lķnur³ af sama toga og orkukerfi mannslķkamanns? Žaš er ansi margt sem bendir til žess. Jaršįrur eru af margvķslegum toga en mest er talaš um žęr neikvęšu, ž.e. žęr sem hafa skašleg įhrif į lķkamann. Viš vitum ekki gjörla hvort jaršįra er hęttuleg orka eša bara lķfsorka ķ hęttulegu formi. Til dęmis hafa sumir lķkt žessu viš vatn, ef žś ert žyrstur žį kastar žś žér ekki śt ķ stórfljót til aš drekka. Sem sagt orka jaršįranna sé ķ raun lķfsorka en kraftmeiri en svo aš lķkaminn geti notaš sér hana. Svokallašir “Dowsers³ eša vatnamęlingamenn sem męla meš spįkvistum hafa mikiš spekśleraš ķ fyrirbęrinu “jaršįra³. Žeir hafa mešal annars komist aš žvķ, aš ķ fornum bęjum og žorpum žar sem menning reis hįtt į undanförum įržśsundum finnst hvergi hśs sem reist hefur veriš į jarš- eša vatnsįru. Žaš bendir eindregiš til žess aš forfešur okkar hafi haft meiri žekkingu į žessu en viš. Athyglisveršari kenningu gagnvart vķkingatķmabilinu var varpaš fram fyrir nokkru. Hśn er ekki mjög vķsindaleg en žaš er broddur ķ henni. Kenningin er sś aš forsenda fyrir veldi og menningu vķkingana til forna hefši veriš žekking į ešli jaršar. Žaš risu stór žorp og mikil menning blómstraši. En forsendan fyrir žvķ aš žorp gęti blómstraš ķ žessum stęršum var sś aš ekki vęri byggt į jaršįru. Žvķ reistu vķkingarnir rśnasteina. Kenningin segir aš žeir hafi žjónaš žeim tilgangi aš eyša įhrifum jaršįru og beina henni ķ farveg sem ekki gerši skaša. Rśnirnar į steinunum hafi veriš aukaatriši. Sķšan viš kristnitöku er fariš aš lķta į žetta sem kukl, hętt var aš passa upp į višhald og jaršįrur fengu aš feršast óįreittar. Žetta ku hafa markaš upphaf endaloka menningarskeišs vķkinganna. Žaš er athyglisvert aš jaršįrur viršast illskeyttari ef žęr hafa oršiš fyrir įhrifum frį rafmagni. Hvort hér er um “mótunarįhrif³ eša rafmagnsleišni er ekki aušvelt aš įtta sig į en margt bendir til aš um leišni sé aš ręša. Žetta samsvarar žvķ sem viš vitum um nįlastungulķnurnar ķ lķkamanum, žęr leiša rafmagn betur en hśšin.

Kirilian.

Žessi nišurstaša er aš mörgu leyti ķ samręmi viš nišurstöšur tilrauna meš Kirilian ljósmyndavélar. Kirilian ljósmyndatęknin var uppgötvuš snemma į öldinni og hefur vakiš mikla furšu fręšimann. Mešal annars sżna ljósmyndir śr vélinni nįlastungupunktana sem kķnverjar höfšu uppgötvaš. Žaš sem mesta furšu hefur vakiš er žó sś stašreynd aš ef t.d. laufblaš er ljósmyndaš sést einskonar orkukerfi ķ blašinu. En ef laufblašiš er skoriš ķ sundur og annar helmingurinn myndašur kemur fram mynd af öllu blašinu. Sem sagt bįšir helmingar hafa einhverskonar orkubrautir sem samsvara hinum afskorna helmingi. Jafnframt hefur veriš sżnt fram į aš heilarar hafa mun meiri śtgeislun ķ höndum en venjulegt fólk.

Spįkvistur.

Žaš hjįlpartęki sem mest hefur veriš notaš til aš finna vatnsęšar ķ jöršu og jaršįrur er spįkvistur. Spįkvisturinn er yfir sex žśsund įra gömul uppfinning. Ķ gegn um tķšina hafa svokallašir L-prjónar nįš meiri śtbreišslu. Notagildi žessara prjóna er ótrślegt fyrir utan aš žeir séu notašir til aš finna vatn ķ jöršu hafa žeir veriš notašir til aš finna fólk sem tżnst hefur ķ snjóflóšum og tżndum munum. Tékkneski prófessorinn Dr. Zaboj Harvalik var mikill įhugamašur um notkun spįkvista.. Hann gerši tilrun sem mišaši aš žvķ aš finna śt hvort hęgt vęri aš finna rafsegulsviš meš spįkvist. Dr. Zaboj setti nišur ķ jöršina tvö rör meš 18 m millibili og tengdi viš žaš spennugjafa sem gat leitt straum ķ jöršina frį 0 - 150 milliAmper. Sķšan fékk hann vatnsleitarmenn til aš ganga yfir svęšiš milli rörana til aš vita hvort einhver višbrögš kęmu fram. Og žaš stóš ekki į višbrögšum, eftir miklar tilraunir var nišurstašan sś aš vatnsleitarmašur fékk greinileg višbrögš yfir lķnunni milla pķpanna. Dr. Zaboj komst aš žvķ aš žeir nįmu sviš sem orsakašist af allt aš 0,5 milliAmpera straum sem er hįlfur žśsundasti śr amperi en til gamans mį geta žess aš 250 milliAmper renna ķ gegn um taug til venjulegrar 60W ljósaperu. Ķ framhaldi af žessum rannsóknum gerši Dr. Zaboj tilraun sem mišaši aš žvķ aš finna hvort lķkaminn hefši einhverskonar móttakara fyrir utanaškomandi rafsegulbylgjur. Hann śtbjó skermingar śr sérstakri mįlmblöndu sem einangrar segulsviš og kom fyrir į lķkama vatnsleitarmanna. Nišurstöšurnar voru afgerandi. Ef skermur var utan um mitti eša höfuš, fengu vatnsleitarmenn engin višbrögš į spįkvistinn. Eftir frekari rannsóknir komst Dr Zaboj aš žeirri nišurstöšu aš segulsvišsnemarnir vęru annašhvort ķ nżrnahettum, heiladingli eša heilaköngli. Žetta gefur vķsbendingar um aš ešli jaršįru sé raffręšilegs ešlis žar sem aušvelt er aš finna jaršįru meš spįkvist. Fyrir nokkru męldi ég rafgeislun ķ hśsi žar sem hśsmóširin, sem var skyggn, sį undarlegan flórandi bjarma frį öllum huršarkörmum, lķnur į sumum veggjum og ķ hornum ķ ķbśš sinni. Allsstašar žar sem hśn sį žennan bjarma męldist rafsvišiš ķ styrkleika um eša yfir 12 Vm. Žaš var žvķ alveg ljóst aš žaš var rafgeislun frį hśsrafmagninu sem hśn sį. Manni veršur į aš spyrja sjįlfan sig, hvaš er žaš žį sem sjįendur sjį ķ kring um fólk og hversvegna er hęgt aš finna fólk meš L-prjónum sem grafist hefur ķ fönn?

Valdemar Gķsli Valdemarsson
höfundur er rafeindavirkjameistari
og įhugamašur um umhverfismįl.

Greinin birtist ķ tķmaritinu Nżir tķmar.

vgv@isholf.is

   Tilbaka