ATVINNULÍFIÐ

Stofnun fyrirtækis

Ert þú með viðskiptahugmynd en veist ekki hvernig þú átt að bera þig að með framhaldið? Í þessum þætti eru hagnýtar upplýsingar fyrir þá sem hafa áhuga á að fara út í rekstur fyrirtækis.

Að þessu þarf að huga:
  • Ákveða rekstrarform fyrirtækisins, skrá það og afla tilskilinna leyfa.
  • Kanna hvaða kröfur eru gerðar til starfseminnar um húsnæði, umhverfi og vinnuumhverfi.
  • Kynna sér reglur um bókhald og reikningsskil.
  • Komast að því hvaða skil þarf að gera á sköttum og opinberum gjöldum.
  • Kynna sér réttindi og skyldur starfsmanna og atvinnurekenda og það félagslega öryggisnet sem samfélagið býður atvinnustarfsemi. Hér er t.d. átt við ráðningarsamninga, uppsagnir, veikindi, vinnuslys, barnsburð, tryggingar, gjaldþrot o.s.frv.
  • Kynna sér reglur um hugverkaréttindi, vöruvernd og einkaleyfi.
  • Vita hvaða kröfur eru gerðar til vörunnar eða þjónustunnar og þekkja helstu reglur um markaðssetningu og samkeppni.
  • Komast að því hvar er hægt að fá fjármagn, ráðgjöf og stuðning.
Allar þessar upplýsingar finnast í ítarlegu netriti, Stofnun fyrirtækja, sem Iðntæknistofnun hefur gefið út.

Á vef Verslunarskóla Íslands er vefsvæðið Stofnun fyrirtækis sem hefur ýmsar gagnlegar upplýsingar að geyma.

Í verkefnavinnuþætti Ísbrjóts eru kenndar ýmsar aðferðir til að vinna skipulega. Þó þátturinn sé miðaður við einstök verkefni þá lýtur stofnun fyrirtækis svipuðum lögmálum og verkefnavinna. Það þarf að undirbúa stofnun fyrirtækisins, fjármagna rekstur þess, kynna fyrirtækið og koma skipulagi á alla framkvæmd. Því væri ekki úr vegi að kynna sér þessa þætti.

Hjá Iðnaðar- og viðskiptaráðuneytinu fást upplýsingar um stofnun einkahlutafélaga og hlutafélaga.

Á vef Alþingis eru lög um skráningu fyrirtækja

Á upplýsingavef Ríkisskattstjóra eru kaflar um atvinnurekstur, samtök og félög. Sérstaklega gagnleg er síðan Að hefja rekstur.

[Til baka]


Viðskiptaáætlun


Í öllum rekstri er þörf á skipulagningu og framsýni. Til að mæta þessari þörf eru gerðar áætlanir þar sem reynt er að spá um hvað gerist í framtíðinni. Þessar áætlanir verða síðan það leiðarljós sem fylgt er og því geta viðskiptahugmyndir staðið og fallið með áætlunargerðinni. Áætlanir í rekstri geta verið með ýmsu móti. Þær geta náð yfir takmarkaðan hluta starfseminnar eða reynt að gefa heildaryfirsýn. Þær geta verið stefnumarkandi til skemmri eða lengri tíma.
Áætlanagerð er nauðsynleg því hún er kortlagning óþekktra landssvæða í landvinningum fyrirtækjanna.

Viðskiptaáætlun er:
  • Greinargerð um viðskiptahugmynd og/eða starfsemi fyrirtækis og framtíðarmöguleika hugmyndinnnar og/eða fyrirtækisins.
  • Tilraun til að sjá fyrir hvað muni gerast verði hugmyndum hrint í framkvæmd.
  • Markmiðslýsing og kerfisbundin skráning á öllum nauðsynlegum upplýsingum t.d. um aðstöðu, þörf á búnaði, markaðsmál, samkeppni, stjórnskipun, dreifingu, verðmyndun og fleira.
  • Tímasett áætlun, skref fyrir skref, um hvernig á að standa að því að koma hugmyndinni í framkvæmd.
  • Áætlun um stofnkostnað, rekstrarfjárþörf, sölu vöru/þjónustu og arðsemi rekstursins.
  • Mikilvægt plagg við öflun hlutafjár eða þegar sótt er um lán hjá bönkum og sjóðum.
  • Kynning fyrir fjárfesta og fjármögnunaraðila.
Áætlunargerð er fyrst og fremst þjálfun. Þessvegna er oft best að byrja smátt en auka síðan við eftir þörfum. Í upphafi má gera ráð fyrir að áætlunin sé fyrst og fremst til stuðnings við þróun hugmyndar og til að skýra markmið og gera sér grein fyrir rekstrarumhverfinu. Síðan kemur að því að gera raunhæfar áætlanir um fjármálin. Að lokum kemur síðan að því að hugmyndina þarf að kynna fyrir samstarfsaðilum og öðrum sem að málinu koma. Ef til vill er best að byrja á þessum grunnþáttum og auka síðan við eftir því sem við á. Munið að fyrst og fremst á áætlunin að gagnast þeim sem þarf að nota hana, ef hún er einnig nothæf til kynningar eða fjármögnunar er það ánægjuleg viðbót.

Engar tvær viðskiptaáætlanir eru eins. Þær þurfa að vaxa fram eftir umfangi, þörfum og aðstæðum hugmyndarinnar/fyrirtækisins og endurspegla stöðuna eins og hún er hverju sinni. Þær þurfa því að vera í stöðugri endurskoðun eigi þær að koma að gagni. Þær þurfa að gefa eins raunsæja og ítarlega mynd af viðfangsefninu og frekast er unnt og menn og konur skyldu varast það að mála glansmynd til að freista fjárfesta.

Hér fara á eftir tvær uppskriftir af uppbyggingu viðskiptaáætlunar en ítarlegri upplýsingar má fá hér.


Viðskiptaáætlun I:
  1. Útdráttur. Stuttur útdráttur úr innihaldi og helstu niðurstöðum áætlunarinnar. Viðskiptahugmyndinni er lýst í fáum orðum og einnig viðskiptamöguleikum, markaðs-, framleiðslu- og fjárhagsáætlunum.
  2. Efnisyfirlit. Feitletruðu orðin í þessuari uppskrift.
  3. Viðskiptahugmyndin og fyrirtækið - hlutverk, stefna og markmið. Viðskiptahugmyndin er útskýrð, markmið hennar og hvernig ætlunin er að ná settu marki. Staða hugmyndarinnar og rekstrarform og staða fyrirtækisins.
  4. Stofnendur, eigendur og stjórnskipulag. Hverjir standa á bak við hugmyndina? Ferilskrár stofnenda, eigenda, stjórnenda og annarra starfsmanna eins og þurfa þykir. Hverjir bera ábyrgð á fjármögnun og framkvæmd? Stjórnskipulagi lýst (skipurit).
  5. Varan og/eða þjónustan og sérstaða hennar. Raunhæf mynd af vöru/þjónustu, sérstöðu hennar og hvað kröfur eru gerðar til hennar. Lýsing á framleiðsluferli, staðsetningu, aðstöðu, búnaði og hráefnum eða skilgreining á þjónustustigi, nauðsynlegum búnaði og aðstöðu.
  6. Markaðsmál, sölumál og samkeppni. Stærð væntanlegs markaðar, markhópurinn og áætluð markaðshlutdeild. Hvernig verður dreifingu, kynningu og auglýsingum háttað? Hver er verðstefna fyrirtækisins og hvernig ákvarðast verð vörunnar/þjónustunnar? Hver er samkeppnin og hvaða áhrif hefur hún?
  7. Kostnaðarathugun og núllpunktur. Áætlaður rekstrarkosnaður fyrir ákveðið tímabil, mánuð, ársfjórðung eða ár. Hve mikið þarf að selja til að standa undir föstum rekstrarkostnaði?
  8. Framkvæmdaáætlun - verk- og tímaáætlun. Raunhæft mat á því hve langan tíma það tekur, og hvaða verk þarf að vinna, áður en varan er sett á markað og tekjur fara að skila sér. Tímasett áætlun um að sem gera þarf.
  9. Stofnkostnaðaráætlun. Áætlun um stofnkostnað, þ.e.a.s. þann kostnað sem fellur áður en viðskiptahugmynd er hrint í framkvæmd eða þar til starfsemi hefst, t.d. undirbúnings- og þróunarkostnað, kaup á búnaði, kostnaður vegna húsnæðis, innréttinga, kynningarefnis, sérfræðiaðstoðar, skráningar og leyfisgjalda o.s.frv.
  10. Fjárhagsáætlanir - rekstrar- og greiðsluáætlun. Rekstrar og greiðsluáætlun og áætlun um fjármögnun fyrir hugmyndina/fyrirtækið svo hægt sé að gera sér grein fyrir hvers virði hugmyndin er. Reynslutölur ef þær eru fyrir hendi annars áætlun byggð á fyrirliggjandi upplýsingum og rökstuðningi. Í rekstraráætlun þarf að koma fram áætlaðar tekjur og kostnaður og væntanlegur hagnaður í minnst 5 ár. Á þessum áætlunum geta fjárfestar og lánveitendur byggt ákvörðun sína um þátttöku.
  11. Lánsfjárþörf og eigin fjármögnun og efnahagsreikningur. Hve mikið fjármagn þarf miðað við forsendur viðskiptaáætlunarinnar og hvernig er ætlunin að útvega það? Hve mikið leggur stofnandinn til eða aðrir samstarfsmenn og hve mikið á að fá að láni? Gerð er grein fyrir fjárhagsstöðunni við stofnun fyrirtækisins. Fram þurfa að koma áætlaðar eignir fyrirtækisins, skipting þeirra í veltu og fastafjármuni, áætlaðar langtímaskuldir, skammtímaskuldir og eigið fé.
  12. Eftirlit og lykiltölur. Hvernig verður reglubundnu eftirliti með framvindu áætlunarinnar háttað? Eftirlitið tryggir að hægt sé að gera sér grein fyrir framvindu mála með tilliti til settra markmiða, að hægt sé að grípa tímanlega inn í óæskilega þróun, endurskoða með tilliti til breyttra forsendna og viðhalda trausti fjárfesta.

Viðskiptaáætlun II:
  1. Forsíða. Nafn fyrirtækis, aðsetur, nafn stjórnanda og/eða eigenda.
  2. Markmiðslýsing. Hnitmiðuð lýsing á starfseminni og/eða hugmyndinni og því að hverju skuli stefnt.
  3. Efnisyfirlit. Feitletruðu orðin í þessuari uppskrift.
  4. Lýsing á starfsemi. Lýsing á vöru eða þjónustu, framleiðsluferli, ábyrgð og sérstöðu framleiðslunnar? Lýsing á núverandi stöðu fyrirtækisins/hugmyndarinnar.
  5. Skilgreining á markaði. Lýsing á markhópnum, hvernig á að ná til hans og hvaða þörf sé verið að svara. Kynning, markaðssetning og niðurstöður úr könnunum og prófunum.
  6. Samkeppni. Hverjir eru samkeppnisaðilarnir, styrkur þeirra og veikleiki og hver er þín staða gagnvart þeim?
  7. Aðstaða. Hvaða aðstöðu hefur þú yfir að ráða, lóðum, húsnæði, vélum, tækjum o.s.frv? Hverjir eru vaxtarmöguleikarnir við núverandi aðstæður og er þörf á að flytja starfsemina?
  8. Stjórnun. Lýsing á stjórnskipulagi. Nöfn stjórnenda, starfsheiti og starfsferilsskár, skyldur þeirra og ábyrgð. Munið að fjárfestar vilja vita að fyrirtækið sé í öruggum höndum og þeir fjárfesta í fólki ekki síður en framleiðslu.
  9. Núverandi fjárhagsstaða. Hafi fyrirtækið starfað einhvern tíma er nauðsynlegt að geta rekstrarafkomu þess, taps eða gróða og styðja það með gögnum t.d. rekstrareikningum eða skattaskýrslum síðustu ára.
  10. Vaxtarmöguleikar. Ítarleg áætlun um hvað verður gert til að auka umsvifin og hvernig auka má hagnað. Framkvæmdaáætlun í þrepum, til eins árs, til tveggja ára og til þriggja ára. Með því að skipta áætluninni í áfanga verður hún auðskiljanlegri og raunsærri.
  11. Útkomusspár - gróði, tap, rekstrarkostnaður. Reiknaðu út hugsanlega kostnaðar og tekjuliði í þriggja ára áætluninni. Það er áríðandi að vinna heimavinnuna vel og að tölurnar séu raunsæjar því kaflar 10 og 11 eru leiðabók þín í rekstrinum og á þeim áttu að sjá allan kostnað og hvenær fjárfestingin skilar hagnaði og hve mikill hann verður.
  12. Fjármögnun uppbyggingar. Nú er kominn tími til að huga að því hvernig þú ætlar að afla fjármagns í framtíðinni. Í þessum kafla gerirðu lista af mögulegum úrkostum sem um er að velja. Gerðu lista yfir mögulega styrki, áhættufjármagn og hagstæð lán sem þér standa til boða og yfir fjárfesta sem þú telur að hefðu áhuga á að taka þátt í uppbyggingunni. Hverjum gætirðu selt hlutabréf? Hverjir gætu gengist í ábyrgð fyrir þig? Hverjir eru hugsanlegir meðeigendur o.s.frv. Þegar þú hefur lokið gerð listans geturðu forgangsraðað honum og gert áætlun um hvernig þú ætlar að nálgast fjárfestana.
  13. Fylgiskjöl. Meðal fylgiskjala þurfa að vera öll opinber gögn um viðskipti þín. Það geta verið vottorð um lánshæfi, einkaleyfi, leyfi til að nota einkaleyfi eða höfundarrétt og önnur leyfi sem við eiga, einkaréttur til að selja eða dreifa vöru eða veita ákveðna þjónustu, samningar o.s.frv.
  14. Samantekt og framtíðarsýn. Sem niðurstöðu skrifarðu stutta samantekt um fyrirtækið eða viðskiptahugmyndina þar sem þú dregur saman efni allra kaflana. Rifjaðu upp hvenær fyrirtækið var stofnað, markmið þess, hvað greinir það frá öðrum, hvernig þú ætlar að ná góðri stöðu á markaði og hversu vel þú gerir ráð fyrir að þér vegni á næstu fimm árum.
  15. Meðmælendur. Að lokum gerirðu lista yfir þá sem geta mælt með þér, hvort sem það er í viðskiptum eða persónulega, nöfn þeirra, heimilisföng, netföng og síma. Þessi listi gerir fjárfestum og lánastofnunum kleyft að sannreyna fjárhagslegar upplýsingar þínar og heiðarleika.
[Til baka]


Ráðgjöf og stuðningur


Ráðgjöf
Námskeið í atvinnurekstri
Styrkir og áhættulán
  • Leiðir til fjármögnunar. Listi Þróunarstofu Austurlands yfir innlenda, norræna og alþjóðlega sjóði. Stutt ágrip um starfsemi hvers sjóðs og hvaða fyrirgreiðslu hann veitir. Heimilisföng, símanúmer, faxnúmer, netföng og vefföng.
  • Fjármagn til atvinnuþróunar. Listi Byggðastofnunar yfir innlenda og norræna sjóði. Stutt ágrip um starfsemi hvers sjóðs og hvaða fyrirgreiðslu hann veitir. Heimilisföng, símanúmer, faxnúmer og örfá netföng og vefföng.
  • Fjármögnun. Yfirlit yfir fjármögnunaraðila 1994 eftir Snorra Pétur Eggertsson og Gísla Vilberg Hjaltason. Í þessari töflu kemur fram hverskonar fyrirgreiðslu hinir ýmsu sjóðir veita, styrki, lán, áhættulán eða kaup á hlutafé. Engir tenglar.


[Til baka]


Samtök á vinnumarkaði

Mörg hagsmunasamtök á vinnumarkaði halda úti vefsíðum. Þar eru listar yfir aðildarfélög og umfjöllun um helstu hagsmunamál viðkomandi samtaka. Á þeim er oft að finna gagnlegar upplýsingar eða vefslóðir.

Alþýðusamband Íslands. Á vef ASÍ eru tenglar á hinar ýmsu stofnanir og félög sem tilheyra sambandinu. Þar er einnig Handbók með upplýsingum um lífeyrismál og safn laga sem snertir launafólk og starfsemi vinnumarkaðarins sérstaklega.

Bandalag starfsmanna ríkis og bæjar. Vefur BSRB inniheldur kjarasamninga, lög og reglur og lista yfir aðildarfélög. Ef þið eigið afllitlar vélar og eruð óþolinmóð þá skal bent á að vefurinn er mjög þungur í keyrslu.

Rafiðnaðarsamband Íslands. Á vef RSÍ er m.a. að finna upplýsingar um kjarasamninga, styrktarsjóði, ákvæðisvinnu og lög og reglugerðir.

Samtök iðnaðarins. Á vef SI er m.a. umfjöllun um frumkvöðla á Íslandi og starfskilyrði þeirra og idnadur.is fræðsluvefur Samtaka iðnaðarins og Iðnaðarráðuneytisins.
.

Vinnuveitendasamband Íslands. Vefur VSÍ er enn uppi þó samtökin séu ekki lengur til. Á vefnum eru m.a. upplýsingar um kjarsamninga og sérlega góður og ítarlegur Evrópuvefur þar sem fjallað er um sóknarfæri á þeim vettvangi.

[Til baka]


Ýmsar stofnanir

Hér er listi yfir ýmsar stofnanir sem veita upplýsingar eða þjónusta atvinnulífið með einum eða öðrum hætti.

[Til baka] [Ísbrjótur - forsíða]

constr.gif (16146 bytes)

Þessi síða er enn í smíðum. Allar ábendingar vel þegnar.